De dubbele rol van de EU op de telecommarkt

Een tijdje geleden bleek al dat Nederlanders structureel teveel betalen voor hun hypotheken, mede dankzij de Europese Unie. En de kans is niet gering dat een vergelijkbaar scenario zich gaat voltrekken op de telecommarkt.

Één van de belangrijkste pijlers onder de Europese Unie is de gemeenschappelijke markt. Op een Europese markt heeft een onderneming ruim een half miljard klanten, terwijl een ondernemer binnen Nederland het met ‘maar’ 16 miljoen moet doen. Een erg goed idee dus. Op papier. Want het zijn vaak niet ‘de ondernemers’ die weten te profiteren van de grote Europa‑wijde markt, maar met name de multinationals die de markt onderling weten te verdelen. Dit laatste effect wordt alleen maar sterker naarmate er meer landen zich bij de Unie voegen: de zogenaamde ‘race to the bottom’, waarbij minder kapitaalkrachtige bedrijven doelbewust uit de markt gedrukt worden met kunstmatig lage prijzen en de daarbij behorende prijsafspraken.

Een soortgelijk scenario lijkt zich momenteel dus te ontvouwen op de Europese telecommarkt, een markt die in meer of mindere mate van oudsher al door monopolisten beheerst wordt. Als voorbeeld hiervoor hoeven we alleen maar te kijken naar de recente frequentieveilingen in Nederland, waarbij voor veel geld de taart opnieuw onder de oude bekenden werd verdeeld.

Deze zelfde grote bedrijven mogen met elkaar nu de hele Europese markt gaan ‘egaliseren’, waardoor de kleine kans die er nog was dat nieuwe spelers op deze markt een voet tussen de deur kunnen krijgen helemaal verdampt. En dat, in tijden waarin abonnementsprijzen sterk stijgen, en de grote providers hun greep op de klanten even leken te verliezen door diensten als Whatsapp en nieuwe data‑ of simonly abonnementsvormen.

Het opvallende is dat nationale overheden, doordat het om Europese initiatieven gaat, machteloos moeten toekijken hoe het Europese telecomlandschap steeds minder spelers zal overhouden. En dit, terwijl juist Europese overheden de nationale overheden met enige regelmaat op de vingers tikken als het gaat om kartelvorming op nationaal niveau (voorbeeld).

De dubbele rol die de Europese Unie lijkt te spelen op de telecommarkt raakt straks iedereen die een telefoon bezit. Ze beschermt en versterkt de status quo, en creëert zo een Europese markt die weliswaar groot is, maar allesbehalve open. De voorspellingen zijn dan ook dat dit alles desastreuze gevolgen kan gaan hebben, die uiteindelijk niet alleen mobiele telefonie, maar ook internettoegang steeds duurder en dus minder toegankelijk zullen maken.