22/01/2018

Hoe sterk zijn de rechten van een klokkenluider?

Sinds Edward Snowden in juni van dit jaar naar buiten bracht hoe Amerika op grootschalige wijze internationaal spioneerde via het PRISM-programma, wordt hij wereldwijd als een held gezien. Degenen wiens privacy door deze activiteiten geschonden wordt, zijn minder happy. Zo is een groot deel van de wereldleiders minder gelukkig met zijn onthullingen. Amerika wil hem het liefst zo snel mogelijk achter de tralies en veel bevriende landen branden hun vingers daarom liever niet aan deze klokkenluider. Situaties als deze maken het daarom niet aantrekkelijk om dit soort schandalen aan het licht te brengen. Hoe sta je eigenlijk in je recht wanneer je toch besluit aan de bel te trekken?

snowden-rechtshulp-yuris

Mag je je mond open doen?
Allereerst is er de vraag of je met dergelijke gevoelige informatie naar buiten mag komen. Veel commentatoren vinden dat Snowden zijn mond had moeten houden met het oog op de internationale veiligheid. Echter, het openbaren van informatie over onwettig handelen vormt een fundamenteel onderdeel van het recht op vrijheid van meningsuiting, zo stelt Amnesty International. Dat hier in deze situatie niet altijd even zorgvuldig mee om wordt gegaan, blijkt wel uit de klopjacht die er op de man is ontstaan na zijn onthullingen.

Geen ontvangst met open armen
Zo heeft Amerika zijn paspoort ingetrokken, waarmee het Snowden in principe zijn recht ontneemt om ergens asiel aan te vragen. De Amerikaan stuurde onlangs een verzoek om asiel naar 21 landen, dat in alle gevallen werd afgewezen. Ook Nederland kwam niet tegemoet aan zijn recht om hier asiel aan te vragen. Inmiddels heeft Snowden bij nog zes landen een aanvraag ingediend, maar onbekend is welke dat precies zijn. Ondertussen verhoogt Moskou steeds meer de druk om de Russische luchthaven te verlaten waar hij nu verblijft. Recht hebben blijkt in deze situatie dus nogal iets anders dan daadwerkelijk recht krijgen.

In Nederland is het voor Snowden via een omweg mogelijk om asiel te krijgen. Waarschijnlijk zal dit dan gaan uitdraaien op een juridische procedure. Hierbij zal dan aan het licht komen over welke nationale en internationale rechten Snowden beschikt. Hij zal zelf in dat geval in zee moeten gaan met adviesbureau of adviescommissie om zichzelf daarover te laten informeren. In Nederland zijn er tal van erkende juridisch adviesbureaus die over deskundigheid beschikken wat betreft de verschillende soorten recht in Nederland. Een adviesbureau zoals Yuris zou rechtshulp kunnen aanbieden en betrokken partijen van informatie voorzien. Benieuwd hoe de kwestie ‘Snowden en consorten’ zich de komende tijd gaat ontwikkelen. Conclusie: ‘’ik blijf Nederland als een optie zien gezien ons verleden, en dat zal Snowden beamen’’.